Viêm đại tràng và những kiến thức cần biết

21

 

Viêm đại tràng là căn bệnh phổ biến và có thể xảy ra ở bất cứ đối tượng nào? Bệnh không chỉ gây ảnh hưởng đến cuộc sống của người bệnh mà còn có thể chuyển thành những biến chứng nguy hiểm? Do đó, chúng ta nên tìm hiểu và trang bị những kiến thức về căn bệnh này để có biện pháp phòng ngừa, phát hiện sớm nhằm điều trị hiệu quả cao nhất mà an toàn.

1. Tổng quan về viêm đại tràng

Những thông tin tổng quan dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về căn bệnh này.

1.1 Viêm đại tràng là gì?

Viêm đại tràng chính là tình trạng viêm, loét xảy ra ở niêm mạc đại tràng. Từ đó, khiến người bệnh phải đối mặt với nhiều vấn đề về sức khỏe, gây ảnh hưởng tới cuộc sống, sinh hoạt, làm việc của người bệnh.

viem-dai-trang
Hình ảnh viêm đại tràng

1.2 Đối tượng có nguy cơ cao bị viêm đại tràng

Viêm đại tràng có thể xảy ra ở bất cứ đối tượng nào, không phân biệt giới tính, tuổi tác. Tuy nhiên, những đối tượng dưới đây sẽ có nguy cơ mắc bệnh cao hơn hẳn: 

  • Yếu tố tuổi tác: Những người trưởng thành, nhất là người cao tuổi có tỷ lệ mắc viêm đại tràng cao hơn so với trẻ nhỏ.
  • Những người thường xuyên bị táo bón kéo dài.
  • Người thường xuyên bị stress, căng thẳng kéo dài và liên tục.
  • Những đối tượng ăn uống không đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm. Hay sử dụng các chất độc hại trong khẩu phần ăn.
  • Những đối tượng lạm dụng thuốc kháng sinh và tự ý mua thuốc về sử dụng mà không có sự chỉ định của bác sĩ.
  • Những người bị viêm ruột và đau đại tràng vi thể.

1.3 Đường lây truyền của bệnh viêm đại tràng

Viêm đại tràng có thể lây qua đường tiêu hóa. Do đó, những người bị mắc bệnh viêm đại tràng do nhiễm trùng đường tiêu hóa thì sẽ có nguy cơ lây bệnh cho người khác thông qua đường ăn uống. Ngoài ra, nếu dùng chung đồ dùng có chứa vi khuẩn gây bệnh từ người bệnh cũng có khả năng lây bệnh cho người khỏe mạnh.

1.4 Viêm đại tràng có mấy loại?

Hiện nay, viêm đại tràng được phân thành 4 loại cơ bản. Cụ thể từng loại như sau:

– Viêm đại tràng cấp tính: Đây là tình trạng viêm nhiễm, tổn thương ở đại tràng xuất hiện một cách đột ngột. Nếu không điều trị đúng cách, bệnh sẽ tái phát lại nhiều lần.

 

– Viêm đại tràng mãn tính: Đây chính là giai đoạn 2 của bệnh viêm đại tràng, tức là khi viêm đại tràng cấp tính kéo dài và không điều trị đúng cách sẽ chuyển sang giai đoạn mãn tính.

– Viêm đại tràng co thắt: Đây là tình trạng bệnh viêm đại tràng xảy ra do nhu động ruột bị rối loạn co bóp. Vì thế, khi sự rối loạn này xuất hiện, người bệnh sẽ có cảm giác đau dọc khung đại tràng. Tuy nhiên, khi siêu âm hay nội soi sẽ không thấy tổn thương thực thể.

– Viêm loét đại tràng: Đây là tình trạng các vết loét ở niêm mạc nhiều hơn. Từ đó, có thể khiến niêm mạc đại tràng bị chảy máu. Vì thế, người bệnh khi đi ngoài phân có thể dính máu.

Nguyên nhân của bệnh viêm đại tràng

Viêm đại tràng có rất nhiều nguyên nhân gây ra và dưới đây là những nguyên nhân mắc bệnh chính:

– Nhiễm khuẩn đường ruột: Sự tấn công và xâm nhập của những vi khuẩn vào đường ruột như vi khuẩn E. coli, Salmonella, Shigella, virus Rota, lỵ amip hoặc  giun, sán từ những loại thực phẩm không được đảm bảo vệ sinh, thức ăn tái sống, nguồn nước ô nhiễm… Vì thế, các vi khuẩn này sẽ làm mất cân bằng hệ vi khuẩn có lợi. Vì thế, gây ra các vết viêm, loét ở niêm mạc đại tràng.

– Táo bón kéo dài: Tình trạng này sẽ gây tác động không tốt đến đại tràng. Nếu kéo dài có thể dẫn đến viêm đại tràng.

– Do sử dụng kháng sinh trong thời gian dài: Nếu dùng thuốc lạm dụng và trong thời gian dài sẽ làm cho những lợi khuẩn bị tiêu diệt, hệ miễn dịch suy giảm. Do đó, dễ dàng gây ra viêm ở đại tràng và nhiều cơ quan khác.

– Do nhiễm độc: Việc tiêu thụ những thực phẩm độc hại, thực phẩm sống, nguồn nước ô nhiễm hay cơ thể bị nhiễm độc thuốc diệt cỏ, chì, nhiễm độc asen, thủy ngân… Những trường hợp này đều khiến đại tràng bị tổn thương nên dẫn đến viêm.

– Do căng thẳng, stress, áp lực công việc: Đây là những yếu tố khiến cho sự co bóp của nhu động ruột bị ảnh hưởng. Nếu kéo dài tình trạng này sẽ dẫn đến đại tràng bị viêm.

– Do bệnh Crohn: Căn bệnh này sẽ gây tổn thương ở đại tràng trên từng đoạn, từng vùng.

– Những nguyên nhân khác: Một số bệnh lý khác cũng dễ dẫn đến viêm đại tràng như bệnh lao, bệnh viêm ruột, thiếu máu cục bộ,…

nguyên-nhân-gây-viêm-đại-tràng
Những nguyên nhân gây ra viêm đại tràng

Các triệu chứng của bệnh viêm đại tràng

Tùy từng loại viêm đại tràng mà bệnh sẽ có những triệu chứng điển hình riêng. Cụ thể như sau:

 Triệu chứng viêm đại tràng cấp

– Đau bụng: Cơn đau bụng có thể là đau quặn thắt, cũng có khi đau âm ỉ. Người bệnh còn cảm thấy đầy hơi, chướng bụng.

– Tiêu chảy: Số lần đi ngoài của người bệnh tăng lên, phân nát, thậm chí là toàn nước. Khi đi xong vẫn muốn đi tiếp. Khi người bệnh sử dụng các đồ ăn tái, sống, đồ ăn lạ, thực phẩm cay nóng… thì tình trạng tiêu chảy càng rõ rệt hơn.

– Chán ăn: Người bệnh cảm thấy ăn không ngon miệng, không muốn ăn. Cơ thể thiếu chất nên hay mệt mỏi, thậm chí là sụt cân.

Triệu chứng viêm đại tràng mãn tính

– Đau bụng kéo dài: Tình trạng đau bụng kéo dài hơn và thường đau ở hai hố chậu hoặc đau dọc theo khung đại tràng. Cơn đau có thể âm ỉ hoặc đau quặn. Sau khi đi ngoài, cơn đau sẽ giảm.

– Đại tiện bất thường: Viêm đại tràng biểu hiện đại tiện bất thường với tình trạng có thể táo bón hoặc tiêu chảy. Có những người bị cả táo bón lẫn tiêu chảy xen kẽ. Phân có thể lỏng nát, có khi không thành khuôn, trong phân có chất nhầy hoặc máu.

– Cơ thể suy nhược, mệt mỏi: Đại tràng mãn tính càng khiến người bệnh chán ăn, cơ thể không thể hấp thu lượng chất dinh dưỡng đầy đủ từ thức ăn. Do đó, người bệnh ngày càng cảm thấy mệt mỏi, xanh xao, sụt cân nhanh chóng.

Triệu chứng viêm đại tràng co thắt

Triệu chứng điển hình nhất của viêm đại tràng co thắt là cơn đau xuất hiện ở dọc theo khung đại tràng.

Triệu chứng viêm loét đại tràng

Viêm loét đại tràng gây chảy máu ở lớp niêm mạc. Vì thế, ngoài triệu chứng điển hình là đau bụng, khi đi ngoài phần thường lẫn máu. Bên cạnh đó, do lượng máu bị mất đi nên cơ thể người bệnh thường xanh xao, uể oải và mệt mỏi.

Biến chứng thường gặp khi bị viêm đại tràng

Viêm đại tràng dù là cấp tính, mãn tính, viêm loét hay viêm đại tràng co thắt nếu chủ quan, lơ là và không điều trị kịp thời đều dẫn đến những biến chứng nguy hiểm. Có thể kể đến như:

– Xuất huyết đại tràng: Lúc này đại tràng sẽ bị chảy máu khiến cơn đau dữ dội hơn. Nếu không phát hiện sớm, người bệnh sẽ bị mất máu, dẫn đến thiếu máu, thậm chí là tử vong.

– Thủng đại tràng: Nếu các vết viêm loét ngày càng nghiêm trọng và ăn sâu vào đại tràng thì có thể gây thủng đại tràng. Thủng đại tràng có thể dẫn đến phúc mạc bị viêm và gây tử vong.

– Ung thư đại tràng: Đây là biến chứng nguy hiểm nhất của viêm đại tràng. Ung thư đại tràng có tỷ lệ tử vong cao và việc điều trị vô cùng khó khăn.

ung-thu-dai-trang
Hình ảnh ung thư đại tràng

Cách phòng bệnh viêm đại tràng

Để phòng ngừa viêm đại tràng, chúng ta cần thực hiện đầy đủ các nguyên tắc sau đây:

Thực hiện chế độ ăn uống hợp lý

  • Tích cực sử dụng các thực phẩm dễ tiêu và tốt cho đường ruột như gạo, thịt nạc, cá, khoai tây, rau xanh, trái cây, sữa…
  • Nên ăn vừa đủ, không nên ăn quá no và cũng không để bụng quá đói. 
  • Nên thực hiện ăn chín, uống sôi; ăn chậm, nhai kỹ.
  • Uống đủ nước mỗi ngày từ 2 – 2,5 lít. Chúng ta chỉ nên dùng nước lọc, nước ép trái cây hoa quả. Tránh dùng rượu bia, nước ngọt, nước có chứa caffeine…
  • Hạn chế các thực phẩm nhiều dầu mỡ, đồ ăn nhanh, đồ ăn chế biến sẵn, đồ ăn cay nóng, thực phẩm chứa nhiều axit, thực phẩm quá nóng hoặc quá lạnh…
  • Chú ý bổ sung thực phẩm giàu chất xơ, vitamin, khoáng chất.

    bổ sung thực phẩm giàu chất sơ
    bổ sung thực phẩm giàu chất sơ

Chú ý vệ sinh cơ thể, môi trường

  • Hãy chú ý giữ gìn vệ sinh cơ thể, tay chân và các dụng cụ thường dùng hàng ngày.
  • Trước khi ăn cần rửa tay sạch sẽ, sau khi đi vệ sinh cũng cần rửa sạch tay chân.
  • Vệ sinh môi trường sống xung quanh sạch sẽ, đảm bảo sự thông thoáng.
  • Không ăn đồ sống, tái mà cần nấu kỹ.
  • Nên thực hiện tẩy giun sán theo định kỳ 6 tháng/1 lần.

Những yếu tố khác

Chúng ta không nên tự ý mua thuốc về sử dụng mà cần có sự chỉ định của bác sĩ.

Khi mắc bệnh lao phổi hay các bệnh lý về đường ruột nên tích cực điều trị sớm và đúng cách.

Không thức khuya, tránh làm việc quá sức, luôn giữ tinh thần thoải mái, vui vẻ.

Vận động nhẹ nhàng mỗi ngày 30 – 40 phút để tăng sức dẻo dai cho cơ thể cũng như tăng sức đề kháng.

van-dong-the-duc-the-thao
Tích cực vận động thể dục thể thao nâng cao sức khỏe

Cách điều trị viêm đại tràng

Điều trị viêm đại tràng hiện nay có 3 cách phổ biến là dùng thuốc Tây, dùng thuốc đông y, dùng thuốc nam. Mỗi phương pháp sẽ có ưu, nhược điêm riêng. Hãy cùng tìm hiểu chi tiết từng cách dưới đây.

Điều trị bằng bài thuốc tây

Thuốc Tây điều trị viêm đại tràng có sự kết hợp nhiều loại thuốc với nhau để giảm triệu chứng,. Thường là các loại thuốc sau:

– Nhóm thuốc dùng để diệt vi khuẩn, nấm, ký sinh trùng đường ruột… như Biseptol, Ciprofloxacin, Metronidazol…

– Những loại thuốc dùng để chống viêm, giảm đau, thúc đẩy nhu động ruột điều hòa hơn, nhóm thuốc chống co thắt.

– Nhóm thuốc có tác dụng giảm đầy hơi, chướng bụng…như than hoạt tính Carbophos…

– Nhóm thuốc điều trị tiêu chảy, táo bón, chống loạn khuẩn

Thuốc Tây có sự kết hợp nhiều loại thuốc nên giảm nhanh triệu chứng bệnh. Tuy nhiên, cần tuân thủ đúng liều lượng, cách dùng của bác sĩ để tránh nhờn thuốc. Ngoài ra, sử dụng thuốc tây trong thời gian dài dễ gây tác dụng phụ như suy gan, suy thận, tăng huyết áp, suy giảm miễn dịch…

dung-thuoc-tay-dieu-tri-benh
Dùng thuốc Tây điều trị bệnh viêm đại tràng

Điều trị bằng bài thuốc đông y

Thuốc đông y điều trị viêm đại tràng hiện nay có rất nhiều loại khác nhau. Tuy nhiên, nhìn chung các loại thuốc đông y đều có thành phần là những thảo dược thiên nhiên nên an toàn, lành tính khi sử dụng.

Thuốc đông y sẽ tác động sâu vào căn nguyên của bệnh, giúp tăng sức đề kháng, cải thiện cơ thể khỏe mạnh để đẩy lùi tác nhân gây bệnh. Do đó, thuốc đông y không gây tác dụng phụ như thuốc Tây y nhưng hiệu quả sẽ chậm hơn.

Ngoài ra, thuốc đông y hiện nay được bào chế thành những dạng viên uống nên liều lượng và cách dùng cũng tiện dụng như thuốc Tây y.

Lưu ý: Nếu bạn muốn sử dụng bất cứ thuốc đông y nào để điều trị viêm đại tràng đều cần có sự tham khảo ý kiến, sự tư vấn của bác sĩ trước khi sử dụng. Có như vậy, mới đảm bảo dùng đúng liều lượng với tình trạng bệnh để mang lại hiệu quả cao nhất.

dieu-tri-viem-dai-trang-bang-thuoc-dong-y
Điều trị viêm đại tràng bằng thuốc đông ty

Điều trị bằng bài thuốc nam

Thuốc nam điều trị viêm đại tràng có đặc điểm là tiết kiệm kinh tế, dễ kiếm các nguyên liệu và thực hiện khá dễ dàng. Các bạn có thể tham khảo một số bài thuốc được tin dùng dưới đây:

– Sử dụng lá vối: Lấy 1 nắm lá vối rồi đem rửa sạch, vò qua cho nát và cho vào ấm. Thêm 2 lít nước vào cùng và tiến hành đun cho sôi, hạ nhỏ lửa, đun tiếp vài phút thì tắt bếp. Dùng nước lá vối uống thay nước lọc hàng ngày.

– Chữa viêm đại tràng với lá ổi: Lấy 1 nắm lá ổi non đem rửa sạch. Cho lá ổi vào nồi cùng 500ml nước và tiến hành đun. Khi sôi hạ nhỏ lửa và đun đến khi còn 250ml thì tắt bếp. Gạn lấy phần nước và uống làm 2 – 3 lần trong ngày.

– Điều trị viêm đại tràng bằng vừng đen và mật ong: Hãy rang chín vừng đen và bảo quản ở lọ thủy tinh. Mỗi sáng lấy 1 thìa vừng đen trộn với mật ong rồi ăn.

– Dùng củ riềng và lá lốt chữa viêm đại tràng: Lấy 1 củ riềng và 1 nắm lá lốt đem rửa sạch. Thái riềng thành những lát mỏng. Cho riềng đã thái và lá lốt vào nồi cùng 500ml nước. Tiến hành đun sôi trong khoảng 5 – 10 phút thì tắt bếp. Gạn lấy phần nước để uống nhiều lần trong ngày.

Ngoài những cách trên, các bạn có thể áp dụng phương pháp chữa viêm đại tràng từ thuốc nam với lá mơ, tinh bột nghệ, khoai tây, chuối xanh…

Lưu ý: Những bài thuốc nam điều trị viêm đại tràng chỉ phát huy tác dụng đối với những người mới bị bệnh hoặc bệnh đang ở giai đoạn cấp tính. Còn nếu bệnh đã chuyển sang mãn tính thì phương pháp này hầu như không có tác dụng.

dieu-tri-viem-dai-trang-bang-thuoc-nam
Điều trị viêm đại tràng bằng thuốc nam

Những điều cần lưu ý khi điều trị viêm đại tràng

Muốn điều trị viêm đại tràng thành công và đảm bảo an toàn, các bạn cần tuân thủ những lưu ý sau đây:

– Dù áp dụng phương pháp điều trị nào cũng phải tuân thủ đúng cách, đúng liều lượng.

– Hiệu quả điều trị bệnh sẽ nhanh chậm khác nhau tùy thuộc mức độ bệnh, cơ địa của mỗi người.

– Nên kết hợp điều trị bệnh với chế độ ăn uống khoa học hợp lý. Mặt khác, chú ý chế độ sinh hoạt, nghỉ ngơi điều độ. Tập luyện thể thao mỗi ngày. Có như vậy mới gia tăng hiệu quả điều trị.

viem-dai-trang-nen-an-va-kieng-cai-gi
viêm đại tràng nên ăn và khiêng những thực phẩm.

– Trong quá trình điều trị nên thực hiện việc tái khám theo lịch của bác sĩ. Việc tái khám sẽ giúp bác sĩ biết rõ hiệu quả mà phương pháp điều trị mang lại. Trên cơ sở này, bác sĩ sẽ điều chỉnh liều lượng sao cho phù hợp.

Như vậy, từ những thông tin trên đây, các bạn đã nắm rõ những kiến thức cơ bản về viêm đại tràng. Hy vọng với những chia sẻ này, mọi người sẽ sớm thoát khỏi viêm đại tràng cũng như phòng ngừa bệnh hiệu quả.